الشيخ السبحاني
18
قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى)
پژوهشى در مورد حروف مقطّعهء قرآن « المر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ . . . » . اين سوره ، به سان 28 سورهء ديگر با حروفى آغاز شده است كه در اصطلاح مفسران آنها را « فواتح السور » و يا « حروف مقطّعه » مىنامند . و مجموع حروفى كه در آغاز 29 سوره وارد شدهاند چهارده تاست و آنها عبارتند از : الف ، لام ، ميم ، صاد ، راء ، كاف ، هاء ، ياء ، عين ، طاء ، سين ، حاء ، قاف و نون . همهء اين حروف در اين جملهء زير جمع شدهاند : « صراط علي حق نمسكه ؛ راه على ، حق است . ما به آن چنگ مىزنيم » . مفسران در تفسير اين حروف به بحث و گفتگو پرداخته و اقوال و آراى زيادى « 1 » در تفسير اين حروف بيان نمودهاند كه نقل و انتقاد اين اقوال از حوصلهء بحث بيرون است . در ميان اين نظريات ، سه نظر نزديك به واقع و حايز اهميت است و پذيرفتن هر كدام مانع از پذيرش ديگرى نبوده و به اصطلاح « مانعة الجمع » نمىباشند . 1 . اين حروف به اسماى حسنى اشاره دارند و برخى افزودهاند علاوه بر اين كه متضمّن چنين اشارهاىاند سوگند به آنها نيز هستند ؛ مثلًا « المر » سورهء رعد را
--> ( 1 ) . خطيب رازى در مفاتيح الغيب ( ج 1 ، ص 160 - / 162 ) 21 نظر ، و شيخ طوسى در تبيان ( ج 1 ، ص 47 - / 51 ) متجاوز از ده قول ذكر نمودهاند .